چرا زمستان ضعف بدن را بیشتر می‌کند؟

اولین سرما که می آید، یکدفعه اطرافمان پر می شود از سرفه، گلودرد، بدن درد و مرخصی های استعلاجی. بعضی ها هنوز پاییز تمام نشده، افتاده اند توی چرخه ی مریضی و ضعف بدن. انگار بدن در زمستان زودتر کم می آورد. اگر تو هم هر سال همین سناریو را تکرار می کنی، این متن دقیقاً با تو حرف می زند.

بیشتر آدم ها چرا دقیقاً در زمستان از پا می افتند؟

جالب است که خیلی ها زمستان را فصل «استراحت بدن» می دانند؛ لباس گرم، غذای بیشتر، خواب طولانی تر. اما واقعیت چیز دیگری است. زمستان برای بدن شبیه یک آزمون فرسایشی است. نه به خاطر یک عامل، بلکه به خاطر مجموعه ای از فشارهای پنهان که آرام آرام ضعف بدن را آشکار می کند.

بدن انسان با تغییر فصل تطبیق پذیر است، اما این تطبیق زمان می خواهد. ما معمولاً فرصت این سازگاری را از بدن می گیریم. یک روز هوا خنک می شود، روز بعد بخاری ها روشن اند، چند ساعت بعد دوباره در هوای سرد راه می رویم. این نوسان مداوم، سیستم دفاعی بدن را گیج می کند.

سؤال اینجاست: آیا واقعاً سرما تنها دشمن بدن است؟

سرمای هوا فقط مقصر نیست!

سرما در ضعف بدن نقش دارد، اما نقش اصلی را بازی نمی کند. آنچه بدن را آسیب پذیر می کند، تغییر سبک زندگی در زمستان است؛ تغییرهایی که آن قدر عادی اند که اصلاً به چشم نمی آیند.

در زمستان کمتر حرکت می کنیم. پیاده روی ها کوتاه تر می شوند، ورزش به تعویق می افتد، حتی بالا رفتن از پله هم جای خودش را به آسانسور می دهد. گردش خون کندتر می شود و این یعنی سیستم ایمنی، کندتر به موقعیت های خطر واکنش نشان می دهد.

از طرف دیگر، هوای سرد ما را به فضاهای بسته می کشاند. پنجره ها بسته اند، تهویه کمتر است و ویروس ها عاشق همین شرایط  اند. وقتی چند نفر ساعت ها در یک فضای بسته نفس می کشند، بدن ناخواسته وارد میدان مین می شود.

و یک نکته ی کمتر گفته شده: نور خورشید. روزها کوتاه تر می شوند و بدن کمتر نور طبیعی دریافت می کند. این کمبود آرام، اما مؤثر، روی تعادل انرژی و دفاع بدن اثر می گذارد.

زمستان چه بلایی سر سیستم ایمنی می آورد؟

سیستم ایمنی مثل یک تیم آماده باش است؛ اگر خواب آلود باشد، دیر واکنش نشان می دهد. زمستان دقیقاً همین کار را با بدن می کند.

سرما باعث می شود رگ های خونی سطحی منقبض شوند. این یعنی سلول های دفاعی دیرتر به نقاط حساس مثل بینی و گلو می رسند؛ همان جاهایی که اولین حمله ی بیماری اتفاق می افتد. نتیجه؟ ویروس ها چند قدم جلوترند.

ضعف بدن

از طرف دیگر، استرس زمستانی را دست کم نگیریم. فشار کار، کم حوصلگی، تاریکی زودهنگام و حتی حال وهوای افسرده ی این فصل، هورمون های استرس را بالا می برد. وقتی استرس مزمن می شود، بدن بخشی از توان دفاعی اش را از دست می دهد.

آیا تا حالا دقت کرده ای که بیشتر بیماری های زمستانی درست بعد از یک دوره خستگی یا بی خوابی سراغت می آیند؟

اشتباهات زمستانی که بدن را ضعیف می کند

بعضی اشتباه ها آن قدر رایج اند که دیگر اشتباه به نظر نمی رسند. اما همین ها بدن را آرام آرام خالی می کنند.

یکی از بزرگ ترین آن ها، کم آبی است. چون تشنه نمی شویم، فکر می کنیم بدن آب نمی خواهد. در حالی که هوای خشک، بخاری و نفس کشیدن در فضای گرم، بدن را بی صدا کم آب می کند. این کم آبی، مخاط بینی و گلو را خشک می کند؛ اولین خط دفاع بدن ترک برمی دارد.

غذاهای زمستانی هم داستان خودشان را دارند. سنگین تر، چرب تر، شیرین تر. بدن انرژی می گیرد، اما اگر تعادل به هم بخورد، سیستم دفاعی زیر فشار می رود. بدن به جای مقابله با عوامل بیماری زا، مشغول هضم و تنظیم قند و چربی می شود.

و البته لباس نه فقط کم پوشیدن، بلکه بد پوشیدن. لباس هایی که رطوبت را نگه می دارند یا باعث تعریق و بعد سرد شدن بدن می شوند، بیشتر از سرما آسیب می زنند.

وقتی ضعف بدن آرام و بی صدا شروع می شود

بیماری زمستانی همیشه ناگهانی نیست. گاهی بدن هفته ها قبل علامت می دهد: خستگی مداوم، خواب بی کیفیت، سردردهای پراکنده، تمرکز پایین. ما معمولاً این نشانه ها را جدی نمی گیریم تا وقتی که یک سرماخوردگی ساده زمین گیرمان کند.

این جا همان نقطه ای است که ضعف بدن خودش را نشان می دهد. نه به عنوان یک اتفاق، بلکه نتیجه ی یک روند.

زمستان آینه ی سبک زندگی ماست. هرچه در طول سال نادیده گرفته ایم، این فصل بزرگ نمایی می کند.

اگر زمستان مدام مریض می شوی، این بخش را با دقت بخوان

بدن هر سال به ما پیام می دهد، فقط زبانش آرام است. اگر هر زمستان بیمار می شوی، بدن دارد می گوید که جایی از تعادل خارج شده.

راه حل همیشه دارو نیست. گاهی فقط باید ریتم زندگی را با فصل هماهنگ کرد. خواب منظم تر، حرکت حتی در حد کم، نوشیدن آب بدون حس تشنگی، و کمی آشتی با نور روز.

بدن در زمستان دشمن تو نیست؛ خسته است. اگر فشار را کمتر کنی، او هم مقاومتش را پس می گیرد.

جمع بندی: زمستان، فصل افشای ضعف های پنهان بدن

زمستان بیشتر از آن که بیمارکننده باشد، افشاگر است. نشان می دهد بدن کجاها ضعیف شده، کجا بیش از حد تحت فشار بوده و کجا نادیده گرفته شده است.

اگر این فصل را فقط به چشم یک دشمن ببینیم، هر سال همین چرخه تکرار می شود. اما اگر آن را یک هشدار بدانیم، می شود قبل از زمین گیر شدن، مسیر را عوض کرد.

بدن همیشه زودتر از ما می فهمد که چیزی درست نیست. زمستان فقط صدایش را بلندتر می کند.